LifestyleWorld

Ons huis staat in brand.

By 06/12/2019 No Comments

Over het boek van Greta Thunberg

Ik sprak laatst iemand die niet geloofde in de klimaatcrisis. Hij ontkende het probleem volledig. Volgens hem was dat er niet. Punt aan de lijn. 

Ik ga met zo’n mensen niet in discussie. Als ze overtuigt zijn en hun oogkleppen niet – ook niet heel even – willen afnemen, dan laat ik het daarbij. Ook ken ik geen onderzoeken vanbuiten om cijfers op tafel te leggen en hen te overtuigen met wetenschap.  

Wel weet ik dat het boek van Greta Thunberg me enorm naar de keel gegrepen heeft. We staan voor heel grote uitdagingen als mensheid. Als ik er te hard op doordenk, word ik er echt heel ongelukkig van. Omdat er ook zo veel is dat niet in onze handen ligt. Ik begrijp heel goed dat Greta die klimaatstakingen gestart is. 

“Ik wil jullie hoop niet. Ik wil niet dat jullie hoopvol zijn. Ik wil dat jullie in paniek raken. Ik wil dat jullie de angst ervaren die ik iedere dag ervaar. Ik wil dat jullie iets gaan doen. Ik wil dat jullie handelen zoals jullie dat in een crisis zouden doen. Ik wil dat jullie doen alsof ons huis in brand staat. Want dat is wat er aan de hand is.”

Gelukkig zijn er heel wat dingen die we wel kunnen doen. Maar in de eerste plaats moeten we allemaal samen wakker worden. Beseffen wat er écht gaande is. Het is niet 5 voor 12, het is al een eeuw te laat – als je het met deze uitspraak zou vergelijken.
Ik schipper zelf vaak een beetje tussen ergens in de natuur te willen gaan wonen en betogen en roepen dat we NU, ALLEMAAL samen moeten stoppen met ALLES wat we bezig zijn want dat het anders te laat is – en langs de andere kant zeggen dat alle kleine beetjes helpen. Want dat doen ze wel – maar eigenlijk, in the end, is het niet genoeg – helaas. Dat heb ik echt beseft door dit boek. Ik dacht écht dat ik een idee had van de ernst van de situatie, maar oh boy, how wrong was I. 

“We don’t need a handful of people doing it perfectly. We need millions of people doing it imperfectly.”

Natuurlijk willen we ons leven LEVEN – maar veel dingen kunnen anders – zonder in te boeten “op kwaliteit” – in tegendeel zelfs. Vaak is het een kleine moeite en kunnen we ook besparen in the long run door ecologische keuzes te maken. En gelukkiger zijn. Bewuster. 

Ik ben niet perfect. Op geen enkel vlak. Zeker niet op dit vlak. Het is jammer dat dit me er bijna van weerhield om hierover te schrijven.

Toen ik een blogpost maakte over waarom ik (bijna volledig) vegan ging eten, vermelde ik dat één van de redenen het milieu was.
(Disclaimer: Ik eet 95 % plantbased – dit zet ik erin voor de vegan politie (= mensen die je eens een ei zouden zien eten of je met lederen schoenen spotten, beginnen te roepen “JIJ WAS TOCH VEGAN?????????” – dat zijn meestal geen vegans trouwens die dat doen))
Ik heb toen massa’s positieve reacties gehad maar enkele kritische (we zullen het zo noemen) mensen wouden me toch ook er even op wijzen hoe hypocriet ik was om zoiets te zeggen terwijl ik in fashion werkzaam ben. Voor ik verder ga over het boek van Greta, wil ik hierover even mijn mening kwijt.

1. Overschakelen op een plantbased dieet is het meest impactvolle wat je kan doen om je ecologische voetafdruk te verkleinen.
2. Als je iemand een hypocriet noemt, heb je dan zelf eerst in de spiegel gekeken? Wat doe je zelf? Ben jij perfect?
2. Hoe triest zou het zijn als ik mijn platform niet mag gebruiken om een boodschap te verkondigen, tenzij ik 100% perfect ben? 


Ik ben me bewust van het probleem: ik kijk documentaires, lees artikels en boeken en probeer stap per stap aanpassingen te doen doorheen alle aspecten van mijn leven. Ik voel me goed door meer concious te leven. Perfectionisme nastreven komt nooit iemand ten goede. Ik wil all the while ook gelukkig zijn. Ik ben – zoals op alle vlakken – ‘on a journey’. It’s a beautiful one but the road ain’t perfect yet.

Het boek “Ons huis staat in brand” is geschreven door de moeder van de Zweedse Greta Thunberg: operazangeres/milieu-activiste Malena Ernman. Samen met haar man Svante en hun andere dochter Beata schreven ze dit boek. Het gaat over veel meer dan hun gezin, het klimaat of Greta zelf. Dit is een noodkreet die door de klimaatstaking van dochter Greta een verdiende kans krijgt om over de hele wereld te worden gehoord.

“We staan aan de vooravond van een maatschappelijke verandering die zijn historische gelijke niet kent. Maar het verlaten van die eeuwige groeimaatschappij, die ons zoveel heeft gegeven en zulke grote delen van de wereldbevolking uit armoede en ellende heeft gehaald, is makkelijker gezegd dan gedaan. We zijn nog altijd bedwelmd door het vooruitgangssprookje dat ons van honger en misère heeft gebracht naar maandlandingen, 24 uursamusement en seniorenwoningen in de zon.Binnen drie generaties zijn we veranderd van bedreigd tot onsterfelijk, en we gedragen ons bij vlagen net zo arrogant en kortzichtig als wanneer we op een onbewoond eiland waren gestrand, ver weg van alle vaarroutes, met proviand voor een jaar die we al in de eerste week naar binnen propten.‘Vertrouw op de techniek – iemand zal een oplossing bedenken’,  brult iedereen in koor terwijl ze het afval in de zoetwaterbron gooien en de reddingsboot verbranden om het ‘s nachts niet koud te hebben. ‘Je leeft maar één keer. Geniet!’ Kleinere kloven, collectieve oplossingen en een ontwakend humanisme haalden ons uit de armoede. We hebben de deur naar gelijkwaardigheid op een kier gezet, maar inmiddels is die langzaamaan weer dicht aan het gaan. De kloven groeien, de hulpbronnen raken op en wij zijn gestrand op een onbewoond eiland in de kosmos.”

Het gezin Thunberg heeft het niet gemakkelijk gehad. Beide dochters hebben zware psychische gedragsproblemen die niet tijdig werden opgemerkt door de leerkrachten en begeleiders. De angst van de ouders met kinderen die “anders” zijn is heel voelbaar in dit boek. En een wereldwijd, steeds toenemend probleem. Niet alleen bij kinderen maar ook bij volwassenen: meer zieken, meer burn-outs, meer depressies, … 

Greta ziet op school een film over de enorme hoeveelheid plastic afval in de Stille Zuidzee en vertaalt dat bijna onmiddellijk naar drastische veranderingen in haar eetgedrag (ze schakelt op termijn over op een vegan levensstijl – maar de veranderingen in haar eetgedrag hadden daar in eerste instantie niets mee te maken – wel was dit een uiting van haar gedragsstoornissen & de opgekropte onbegrepen gevoelens rond het klimaatvraagstuk). Vanuit haar autisme trekt zij een consequente rechte lijn. Waarom zien de anderen niet hoe fout we allemaal bezig zijn?
Persoonlijke, familiale gedachten wisselen af met nadenken over maatschappelijke problemen, zoals onze steeds maar toenemende reislust. “We zetten ons in voor de goede dingen maar zolang we door onze levensstijl dat allerbelangrijkste vraagstuk tegenwerken, is de kans groot dat we ons uiteindelijk tevergeefs ingezet hebben.”

Hoofdverantwoordelijken voor de klimaatcrisis, dat zijn de overheden, de politiekers en de bedrijven –  en al hun ‘greenwashing’ – die niet van plan zijn te veranderen. De massamedia spelen hun rol als kritische observator niet: “Dankzij het gebrek aan belangstelling van de media is ons toekomstig ecologisch zijn of niet-zijn gereduceerd tot een politiek spel waar het ene woord tegenover het andere staat, waar de populairste wint.” Natuurlijk maken wij mensen ook elke dag keuzes die een grote impact hebben op het milieu. Van het eten op je bord, de auto waarmee je rijdt, de koffie die je elke dag haalt met het plastic dekseltje, wat je gebruikt om je gezicht te reinigen, de schoenen die je aan hebt, het rietje dat je krijgt in je cocktail, de bank waar je je geld aan toevertrouwt, de reizen die je jaarlijks maakt tot de knuffelbeer die je koopt voor je petekindje zijn kerst.

Wanneer de moeder Malena in haar krantencolumn wil aanklagen dat de media “keer op keer opiniestukken van klimaatontkenners publiceren” komt er een einde aan hun samenwerking. De column wordt geweigerd. De weekendbijlagen zijn sprekend: winkelen 22 procent, auto’s 7 procent, vliegreizen 11 procent … klimaatvraagstuk 0,7 procent.
Greta begrijpt niet hoe de opwarming van de aarde niet elke dag op alle voorpagina’s staat. Na het lezen van het boek vraag ik me dat eigenlijk ook af. Maar helaas hebben veel mensen hogerop & bepaalde industrieën er baat bij dat we onwetend blijven. 

Toen Greta uiteindelijk, op 20 augustus 2018, voor de eerste keer voor het Zweedse parlement ging zitten, kon niemand vermoeden wat dit teweeg zou brengen. Van een enkeling op de koude stenen voor het parlement, zijn de schoolstakingen uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen en voor het eerst in tientallen jaren krijgt de klimaatcrisis aandacht. 

We leven in een tijd van ongeziene overvloed, maar tegelijkertijd vergaat de wereld. IJskappen smelten, insecten sterven uit, bossen worden geplunderd, oceanen en ecosystemen raken uitgeput. Uitgeput net als zoveel mensen om ons heen. Opgebrande mensen op een opgebrande planeet. Wie dit boek leest, gaat (nog meer) nadenken. Greta wil dat we wakker worden en vechten om onze planeet leefbaar te houden. Voor het te laat is. Het is geen boek met oplossingen, het is een boek dat ons aanzet tot nadenken. Wat echt nodig is zijn systeemveranderingen en een geheel nieuwe manier van denken en leven. Momenteel leven we nog in onze bubbel. We horen wel eens over catastrofen ergens anders in de wereld (vaak zonder dat de media hier expliciet bijzet dat het door de opwarming van de aarde is!). Het duurt écht niet lang meer voor we effectief van heel dichtbij gaan ervaren wat de opwarming van de aarde doet met onze wereld.

Ongelooflijk eye-opening. Koude rillingen en een brok in de keel. Dit boek bracht me meermaals tot tranen. ‘Ons huis staat in brand’ zou voor iedereen een verplicht te lezen boek moeten zijn.

“You say nothing in life is black or white. But that is a lie. A very dangerous lie. Either we prevent 1.5C of warming or we don’t. Either we avoid setting off that irreversible chain reaction beyond human control or we don’t.

Either we choose to go on as a civilisation or we don’t. That is as black or white as it gets. There are no grey areas when it comes to survival.

We all have a choice. We can create transformational action that will safeguard the living conditions for future generations. Or we can continue with our business as usual and fail.

That is up to you and me.”

Leave a Reply